(+84) 236.3827111 ex. 402

HÔI MIỆNG - MỘT SỐ CẬP NHẬT MỚI TRONG CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ


I.  Tổng quan

Hôi miệng là tình trạng hơi thở có mùi khó chịu, thường được phát hiện bởi người khác hoặc chính bệnh nhân. Đây là một vấn đề thường gặp trong thực hành lâm sàng và có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống, lòng tự trọng và các mối quan hệ xã hội. Mặc dù hôi miệng không phải là một bệnh lý riêng biệt, nhưng nó thường là biểu hiện của một tình trạng tiềm ẩn, chủ yếu bắt nguồn từ khoang miệng, đôi khi từ đường hô hấp, tiêu hóa hoặc rối loạn chuyển hóa toàn thân.

II.   Thuật ngữ

Trong y học, thuật ngữ “hôi miệng” được sử dụng để mô tả mùi khó chịu phát ra từ hơi thở [1,2]. Tình trạng này được phân loại dựa trên nguồn gốc mùi và tính chất nhận thức của bệnh nhân. Hiểu đúng các thuật ngữ này có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá và điều trị lâm sàng.

1.  Hôi miệng thật sự

Hôi miệng thật sự là tình trạng có mùi hôi khách quan được người khác phát hiện khi bệnh nhân thở ra bằng miệng hoặc mũi. Nguyên nhân có thể đến từ khoang miệng, đường hô hấp, hệ tiêu hóa, hoặc rối loạn chuyển hóa toàn thân.

Hôi miệng thật được chia thành hai nhóm nhỏ:

-  Hôi miệng sinh lý: Là hiện tượng tạm thời, thường gặp vào buổi sáng do giảm tiết nước bọt trong khi ngủ, dẫn đến sự tích tụ vi khuẩn trong khoang miệng. Mùi hôi thường biến mất sau khi ăn sáng hoặc vệ sinh răng miệng.

-   Hôi miệng bệnh lý: Do một tình trạng bệnh lý cụ thể, ví dụ như bệnh nha chu, sâu răng, viêm amidan, viêm xoang, hoặc các rối loạn tiêu hóa, hô hấp hay chuyển hóa.

2.  Hôi miệng giả (pseudohalitosis)

Hôi miệng giả là tình trạng bệnh nhân cảm nhận hoặc tin rằng mình có hơi thở hôi, trong khi người khác hoặc các phương pháp đo khách quan không phát hiện mùi bất thường. Tình trạng này thường gặp ở những người lo lắng về mùi cơ thể hoặc có ám ảnh về hơi thở. Sau khi được giải thích, tư vấn và đảm bảo rằng không có bằng chứng khách quan về hôi miệng, triệu chứng của bệnh nhân thường cải thiện mà không cần điều trị y khoa.

3.  Ảo tưởng hôi miệng (halitophobia)

Đây là thể nặng của hôi miệng giả, trong đó bệnh nhân tiếp tục tin rằng họ có mùi hôi miệng dù đã được đánh giá và khẳng định nhiều lần rằng hơi thở hoàn toàn bình thường. Họ có thể biểu hiện hành vi cưỡng bức, chẳng hạn như:

-  Đánh răng hoặc súc miệng liên tục.

-  Hạn chế giao tiếp xã hội.

-  Tránh tiếp xúc gần với người khác.

-  Tìm kiếm nhiều bác sĩ hoặc nha sĩ để điều trị “mùi hôi tưởng tượng”.

Trong những trường hợp này, việc can thiệp tâm lý hoặc tâm thần là cần thiết. Ảo tưởng hôi miệng được xem là một phần của rối loạn lo âu ám ảnh (obsessive-compulsive spectrum disorder).


III.  Dịch tễ học

Tỷ lệ hiện mắc của hôi miệng được ước tính lên tới khoảng 32% dân số [3]. Tuy nhiên, phần lớn các nghiên cứu về dịch tễ học về hôi miệng có quy mô nhỏ và dựa vào khai báo chủ quan của người tham gia, do đó độ tin cậy còn hạn chế [4]. Đáng chú ý, đa số người mắc hôi miệng không tự nhận ra tình trạng của mình [5]. Hôi miệng có thể ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi, bao gồm trẻ em, nhưng gặp nhiều hơn ở người trưởng thành [6,7]. Tỷ lệ mắc tương đương ở nam và nữ. Ngoài ra, khoảng 25% bệnh nhân đến khám vì than phiền hôi miệng thực chất không bị hôi thật sự, được gọi là “hôi miệng chủ quan” hoặc “chứng sợ hôi miệng” (halitophobia) [5,8,9].

IV.  Bệnh sinh

Phần lớn các trường hợp hôi miệng (80–90%) bắt nguồn từ nguyên nhân trong khoang miệng [10]. Hơi thở có mùi hôi thường liên quan đến vệ sinh răng miệng kém và bệnh nha chu (viêm nướu, viêm nha chu), mặc dù ngay cả người không mắc các bệnh lý này cũng có thể bị hôi miệng [11]. Nguyên nhân chính gây hôi miệng là hoạt động của vi khuẩn trên các mảnh thức ăn còn sót lại giữa các răng và các mảng bám, mảnh vụn trên mặt lưng của 1/3 sau lưỡi [12]. Lưỡi đóng vai trò đặc biệt quan trọng vì các khe và rãnh nhỏ trên bề mặt lưỡi tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn sinh mùi phát triển.

Ngoài ra, các yếu tố sau cũng có thể góp phần gây hôi miệng:

-  Khô miệng (giảm tiết nước bọt).

-  Phục hình răng khiếm khuyết (miếng trám, mão răng không khít).

-  Áp xe quanh răng.

-  Răng giả không được làm sạch thường xuyên. [13]

Vi sinh vật liên quan đến bệnh sinh

Các vi khuẩn kỵ khí Gram âm là tác nhân chính trong sinh bệnh học của hôi miệng, bao gồm Bacteroides forsythus, Porphyromonas gingivalis, Prevotella intermedia, Fusobacterium nucleatum, Treponema denticola, Tannerella forsythensis, Porphyromonas endodontalis, Eubacterium spp.

Ngoài ra, vi khuẩn Gram dương cũng có thể tham gia vào quá trình sinh mùi, bằng cách khử đường (deglycosylation) các glycoprotein, sau đó các sản phẩm này bị phân giải bởi enzym protease do vi khuẩn Gram âm tiết ra, tạo ra các hợp chất gây mùi [14,15]. Một loại vi khuẩn Gram dương khác, Solobacterium moorei, cũng được xác định liên quan mạnh mẽ đến hôi miệng [16,17].

Cơ chế tạo mùi

Các vi khuẩn tham gia vào quá trình bệnh sinh giải phóng các hóa chất dễ bay hơi có mùi hôi, trong đó các hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi (volatile sulfur compounds – VSCs) đóng vai trò trung tâm. Những VSCs chủ yếu bao gồm: Hydrogen sulfide (H₂S), Methyl mercaptan (CH₃SH), Dimethyl sulfide ((CH₃)₂S). Các hợp chất này được tạo ra thông qua quá trình vi khuẩn phân giải các acid amin chứa lưu huỳnh như methionine và cysteine [18].

Ngoài ra, các khí khác sinh ra từ quá trình phân giải acid amin cũng góp phần tạo mùi, bao gồm: indole và skatole (từ tryptophan), cadaverine (từ lysine), putrescine, các acid béo chuỗi ngắn như butyric, valeric và propionic [19,20]. Những sản phẩm này phối hợp tạo nên mùi hôi đặc trưng trong hôi miệng bệnh lý, đặc biệt khi có tăng sinh vi khuẩn kỵ khí trong điều kiện miệng khô, vệ


sinh kém hoặc nhiễm khuẩn nha chu.

V.  Nguyên nhân

1.  Sinh lý

Hôi miệng sinh lý thường xuất hiện vào buổi sáng, do lưu lượng nước bọt giảm trong khi ngủ. Tình trạng này xảy ra do hoạt động của vi khuẩn trên các tế bào biểu mô bong tróc và các mảnh thức ăn bị giữ lại ở mặt lưng của lưỡi. Khi vệ sinh răng miệng kém, mức độ hôi miệng sinh lý có thể biểu hiện rõ rệt hơn. Hiện tượng này thường hết ngay sau khi chải răng, dùng chỉ nha khoa, ăn uống hoặc uống nước.

2.  Bệnh lý

Hôi miệng bệnh lý có thể phát sinh từ nhiều nguồn khác nhau, được chia thành ba nhóm chính:

(1)  Nguyên nhân trong miệng.

(2)  Nguyên nhân ngoài miệng.

(3)  Nguyên nhân toàn thân.

Phần lớn (khoảng 80–90%) các trường hợp hôi miệng bắt nguồn từ khoang miệng.

2.1.  Nguyên nhân trong miệng

Đây là nhóm nguyên nhân phổ biến nhất và chủ yếu liên quan đến vi khuẩn kỵ khí trong khoang miệng.

a.  Mảng bám và lưỡi bẩn

-  Mảng bám vi khuẩn và lớp phủ ở bề mặt lưỡi là nguồn sinh mùi chính.

-   Lớp phủ này chứa các tế bào biểu mô bong tróc, mảnh thức ăn, vi khuẩn. Khi cạo sạch lớp phủ lưỡi giúp giảm đáng kể mùi hôi trong hơi thở.

b.  Bệnh nha chu (periodontal disease)

-   Các nhiễm khuẩn nha chu chứa vi khuẩn Gram âm có khả năng sinh ra các hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi (volatile sulfur compounds – VSCs). Một phân tích gộp năm 2024 cho thấy mối liên quan chặt chẽ giữa hôi miệng và viêm nha chu [21].

c.  Sâu răng và áp xe răng

-   Các tổn thương sâu răng, đặc biệt khi có hoại tử tủy, tạo môi trường yếm khí thuận lợi cho vi khuẩn gây mùi. Áp xe quanh răng hoặc quanh chóp răng cũng có thể tạo mùi đặc trưng do mủ và mô hoại tử.

d.  Khô miệng (xerostomia)

-   Tình trạng giảm tiết nước bọt làm suy giảm tác dụng kháng khuẩn tự nhiên của nước bọt, dẫn đến tăng số lượng vi khuẩn, tăng mảng bám trên răng và mảng phủ lưỡi.

-  Nguyên nhân có thể do: thở bằng miệng, thuốc (chống trầm cảm, kháng histamine, lợi tiểu), hoặc bệnh lý tuyến nước bọt.

e.  Bệnh lý của amidan

-   Các hốc amidan có thể tích tụ chất vụn và vi khuẩn, tạo nên “sỏi amidan” (tonsilloliths) có mùi


hôi đặc trưng. Khi đè nhẹ amidan, có thể thấy các khối nhỏ màu trắng hoặc vàng, chính là nguyên nhân gây mùi ở nhiều bệnh nhân [22,23].

-  Áp xe quanh amidan cũng là nguyên nhân gây hôi miệng.

f.  Nguyên nhân khác

-   Nguyên nhân ít gặp hơn bao gồm răng giả không được làm sạch kỹ, hoặc khối u hoại tử trong khoang miệng.

2.2.  Nguyên nhân ngoài miệng

Mặc dù ít gặp hơn, các cơ quan khác trong đường hô hấp hoặc tiêu hóa cũng có thể là nguồn gây hôi miệng.

a.  Đường hô hấp trên

-  Viêm xoang mạn, viêm mũi, hoặc viêm VA gây ứ đọng chất nhầy và vi khuẩn trong khoang mũi – họng.

-  Dị vật mũi, thường xảy ra ở trẻ em, cũng là nguyên nhân gây hôi miệng có dịch nhầy chảy xuống vùng họng miệng.

b.  Đường hô hấp dưới

-   Viêm phổi, viêm phế quản, áp xe phổi, hoặc ung thư phổi hoại tử có thể gây mùi hôi đặc trưng trong hơi thở. Các trường hợp này thường đi kèm với ho, khạc đờm mủ hoặc ho ra máu.

c.  Đường tiêu hóa

-   Mặc dù hiếm gặp, trào ngược dạ dày – thực quản hoặc rò thực quản – khí quản có thể cho phép dịch vị trào ngược vào khoang miệng, gây mùi acid hoặc hăng.

-   Nhiễm Helicobacter pylori đôi khi liên quan đến hôi miệng, nhưng mối quan hệ này vẫn còn tranh cãi.

2.3.  Nguyên nhân toàn thân

Một số rối loạn chuyển hóa hoặc bệnh lý mạn tính có thể gây hơi thở đặc trưng [24-26]:

-  Bệnh thận giai đoạn cuối.

-  Bệnh lý về gan.

-  Nhiễm toan ceton do đái tháo đường.

-   Trimethylaminuria - bệnh di truyền hiếm gặp, đặc trưng bởi mùi tanh cá trong hơi thở, mồ hôi và nước tiểu.

VI.  Điều trị

Điều trị hôi miệng cần dựa trên nguyên nhân cụ thể và thường đòi hỏi cách tiếp cận đa phương diện, bao gồm chăm sóc răng miệng đúng cách, điều trị nguyên nhân tại chỗ hoặc toàn thân, và hỗ trợ tâm lý nếu cần.

1.  Nguyên tắc chung trong điều trị

-  Xác định và loại bỏ nguyên nhân chính.

-  Giáo dục và hướng dẫn bệnh nhân về vệ sinh răng miệng, chế độ ăn uống, và lối sống lành mạnh.


-  Theo dõi và đánh giá lại định kỳ, vì hôi miệng có thể tái phát nếu không duy trì thói quen vệ sinh và chăm sóc răng miệng đúng cách.

2.  Biện pháp điều trị tại chỗ

a.  Cải thiện vệ sinh răng miệng

Đây là nền tảng quan trọng nhất trong mọi phác đồ điều trị hôi miệng.

-  Chải răng ít nhất hai lần mỗi ngày với kem đánh răng có fluor.

-  Dùng chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ răng hằng ngày để loại bỏ mảng bám giữa các kẽ răng.

-  Vệ sinh lưỡi bằng dụng cụ cạo lưỡi chuyên dụng, đặc biệt là phần sau lưỡi – nơi tích tụ nhiều vi khuẩn gây mùi.

-   Làm sạch răng giả và dụng cụ nha khoa sau mỗi lần sử dụng, ngâm trong dung dịch sát khuẩn chuyên dụng ban đêm.

b.  Nước súc miệng kháng khuẩn

Nước súc miệng giúp giảm lượng vi khuẩn và trung hòa hợp chất gây mùi. Các loại thường dùng:

-   Chlorhexidine 0,12% – 0,2% (Medoral Chlorhexidine): chất sát khuẩn phổ rộng, có hiệu quả giảm đáng kể vi khuẩn sinh hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi (VSCs). Sản phẩm không chứa cồn, phù hợp sử dụng ngắn hạn trong giai đoạn điều trị viêm nướu, viêm nha chu, hoặc sau phẫu thuật nha chu nhằm giảm mảng bám và cải thiện mùi hơi thở.

-  Cetylpyridinium chloride (CPC): có tác dụng diệt khuẩn và giảm mảng bám.

-  Zinc salts (kẽm sulfat hoặc kẽm lactate): trung hòa hydrogen sulfide và methyl mercaptan.

-   Tinh dầu (như Eucalyptol, Menthol, Methyl Salicylate, Thymol trong Listerine): có tác dụng kháng khuẩn nhẹ, có thể dùng hằng ngày.

c.  Kích thích tiết nước bọt

Đối với bệnh nhân bị khô miệng (xerostomia), cần kích thích tiết nước bọt bằng các biện pháp sau:

-  Uống đủ nước (ít nhất 2 lít/ngày).

-  Nhai kẹo cao su không đường (chứa xylitol) [27].

-  Tránh thuốc lá, rượu, caffeine và các thuốc gây khô miệng.

d.  Điều trị bệnh nha chu và các tổn thương răng

-  Điều trị viêm nướu, nha chu bằng cạo vôi răng, nạo túi nha chu hoặc phẫu thuật nha chu khi cần.

-  Điều trị sâu răng, áp xe răng hoặc viêm tủy triệt để.

-  Loại bỏ hoặc làm sạch phục hình không phù hợp.

-   Medoral For Dentist: kết hợp Chlorhexidine digluconate 0,12% và Sodium fluoride, vừa mang tác dụng kháng khuẩn, vừa hỗ trợ ngừa sâu răng. Sản phẩm có thể dùng trong giai đoạn duy trì sau điều trị nha chu hoặc ở bệnh nhân có nguy cơ cao tái phát viêm nướu, nhằm bảo vệ men răng và kiểm soát hơi thở lâu dài.

3.  Điều trị nguyên nhân ngoài miệng và toàn thân

-  Viêm xoang, viêm amidan: điều trị bằng thuốc, cân nhắc phẫu thuật nếu có chỉ định.


-  Trào ngược dạ dày – thực quản: dùng thuốc ức chế bơm proton (PPI) và thay đổi chế độ ăn.

-   Tiểu đường mất bù, suy gan, suy thận: kiểm soát bệnh nền là biện pháp chính để cải thiện mùi hơi thở.

4.  Một số sản phẩm hỗ trợ

Sản phẩm kiểm soát hôi miệng:

-  Kẹo ngậm, xịt miệng, hoặc gel chứa kẽm, clo dioxide, hoặc tinh dầu giúp che mùi tạm thời [28]. Medoral Active: dạng xịt sát khuẩn khoang miệng, chứa các thành phần kháng khuẩn và khử mùi giúp làm sạch niêm mạc miệng, giảm mùi khó chịu tức thì. Sản phẩm thích hợp sử dụng trong ngày, giữa các lần chải răng, hoặc ở người thường xuyên giao tiếp, giúp duy trì hơi thở thơm mát và hỗ trợ phòng ngừa tái phát hôi miệng.

-   Sản phẩm chứa chlorine dioxide hoặc zinc gluconate có tác dụng trung hòa hợp chất lưu huỳnh hiệu quả hơn so với hương liệu thông thường [29].

5.  Hôi miệng giả và ảo tưởng hôi miệng

a.  Hôi miệng giả (pseudohalitosis)

-  Giải thích và trấn an bệnh nhân rằng không có bằng chứng khách quan về mùi.

-  Hướng dẫn vệ sinh răng miệng đúng cách và khuyến khích duy trì lối sống lành mạnh.

-  Tái khám sau 1–2 tháng để đánh giá lại.

b.  Ảo tưởng hôi miệng (halitophobia)

-  Đây là rối loạn tâm lý dạng ám ảnh cưỡng bức (OCD spectrum).

-  Điều trị cần phối hợp với bác sĩ tâm thần hoặc chuyên gia tâm lý.

-   Mục tiêu là giúp bệnh nhân giảm ám ảnh, cải thiện chất lượng cuộc sống và khả năng hòa nhập xã hội.

6.  Giáo dục và theo dõi bệnh nhân

-  Giải thích cho bệnh nhân rằng hôi miệng không phải là dấu hiệu của bệnh nguy hiểm nhưng cần được điều trị đúng cách.

-  Khuyến khích khám nha khoa định kỳ 6 tháng/lần.

-  Nếu hôi miệng tái phát, cần tìm nguyên nhân toàn thân hoặc bệnh lý mạn tính chưa kiểm soát.

Tóm lại, hôi miệng là một rối loạn thường gặp nhưng có thể điều trị và kiểm soát hiệu quả nếu được đánh giá đúng nguyên nhân và áp dụng biện pháp điều trị toàn diện. Chìa khóa của thành công nằm ở việc duy trì vệ sinh răng miệng, điều trị nguyên nhân, và theo dõi lâu dài, kết hợp hỗ trợ tâm lý khi cần thiết.


Tài liệu tham khảo

1.  Hughes FJ, McNab R. Oral malodour--a review. Arch Oral Biol 2008; 53 Suppl 1:S1.

2.     Yaegaki K, Coil JM. Examination, classification, and treatment of halitosis; clinical perspectives. J Can Dent Assoc 2000; 66:257.

3.  Silva MF, Leite FRM, Ferreira LB, et al. Estimated prevalence of halitosis: a systematic review and meta-regression analysis. Clin Oral Investig 2018; 22:47.

4.  Slot DE, De Geest S, van der Weijden FA, Quirynen M. Treatment of oral malodour. Medium-term efficacy of mechanical and/or chemical agents: a systematic review. J Clin Periodontol 2015; 42 Suppl 16:S303.

5.  Rosenberg M, Kozlovsky A, Gelernter I, et al. Self-estimation of oral malodor. J Dent Res 1995; 74:1577.

6.   Villa A, Zollanvari A, Alterovitz G, et al. Prevalence of halitosis in children considering oral hygiene, gender and age. Int J Dent Hyg 2014; 12:208.

7.  Nadanovsky P, Carvalho LB, Ponce de Leon A. Oral malodour and its association with age and sex in a general population in Brazil. Oral Dis 2007; 13:105.

8.  Rosenberg M, Knaan T, Cohen D. Association among bad breath, body mass index, and alcohol intake. J Dent Res 2007; 86:997.

9.    Falcão DP, Vieira CN, Batista de Amorim RF. Breaking paradigms: a new definition for halitosis in the context of pseudo-halitosis and halitophobia. J Breath Res 2012; 6:017105.

10.    Fedorowicz Z, Aljufairi H, Nasser M, et al. Mouthrinses for the treatment of halitosis. Cochrane Database Syst Rev 2008; :CD006701.

11.   De Geest S, Laleman I, Teughels W, et al. Periodontal diseases as a source of halitosis: a review of the evidence and treatment approaches for dentists and dental hygienists. Periodontol 2000 2016; 71:213.

12.   Rosenberg M. Clinical assessment of bad breath: current concepts. J Am Dent Assoc 1996; 127:475.

13.  van den Broek AM, Feenstra L, de Baat C. A review of the current literature on aetiology and measurement methods of halitosis. J Dent 2007; 35:627.

14.  Sterer N, Rosenberg M. Effect of deglycosylation of salivary glycoproteins on oral malodour production. Int Dent J 2002; 52 Suppl 3:229.

15.   Sterer N, Rosenberg M. Streptococcus salivarius promotes mucin putrefaction and malodor production by Porphyromonas gingivalis. J Dent Res 2006; 85:910.

16.    Haraszthy VI, Zambon JJ, Sreenivasan PK, et al. Identification of oral bacterial species associated with halitosis. J Am Dent Assoc 2007; 138:1113.

17.   Vancauwenberghe F, Dadamio J, Laleman I, et al. The role of Solobacterium moorei in oral malodour. J Breath Res 2013; 7:046006.

18.   Tonzetich J. Production and origin of oral malodor: a review of mechanisms and methods of analysis. J Periodontol 1977; 48:13.


19.  Scully C, Greenman J. Halitosis (breath odor). Periodontol 2000 2008; 48:66.

20.    Goldberg S, Kozlovsky A, Gordon D, et al. Cadaverine as a putative component of oral malodor. J Dent Res 1994; 73:1168.

21.    Nini W, Chen L, Jinmei Z, et al. The association between halitosis and periodontitis: a systematic review and meta-analysis. Clin Oral Investig 2024; 28:341.

22.    Tsuneishi M, Yamamoto T, Kokeguchi S, et al. Composition of the bacterial flora in tonsilloliths. Microbes Infect 2006; 8:2384.

23.   Stoodley P, Debeer D, Longwell M, et al. Tonsillolith: not just a stone but a living biofilm. Otolaryngol Head Neck Surg 2009; 141:316.

24.  Ayesh R, Mitchell SC, Zhang A, Smith RL. The fish odour syndrome: biochemical, familial, and clinical aspects. BMJ 1993; 307:655.

25.    Wise PM, Eades J, Tjoa S, et al. Individuals reporting idiopathic malodor production: demographics and incidence of trimethylaminuria. Am J Med 2011; 124:1058.

26.     Preti G, Clark L, Cowart BJ, et al. Non-oral etiologies of oral malodor and altered chemosensation. J Periodontol 1992; 63:790.

27.   Dodds, M.W.J., Haddou, M.B. & Day, J.E.L. The effect of gum chewing on xerostomia and salivary flow rate in elderly and medically compromised subjects: a systematic review and meta-analysis. BMC Oral Health 23, 406 (2023).

28.  Kumbargere Nagraj S, Eachempati P, Uma E, Singh VP, Ismail NM, Varghese E. Interventions for managing halitosis. Cochrane Database Syst Rev. 2019 Dec 11;12(12):CD012213.

29.   Badanjak, Susan & Boyd, Linda & Perry, Kristeen & Laspina, Lisa & Rothman, Andrew & Byrne, Lisa. (2016). Efficacy of sodium chlorite plus zinc gluconate on volatile sulfur compound halitosis: A randomized, double-blind, placebo-controlled pilot study.