Trên toàn thế giới, có ít nhất 40 triệu trẻ em trong độ tuổi từ 13–15 đang sử dụng các sản phẩm thuốc lá, đồng thời việc sử dụng thuốc lá điện tử và túi ngậm nicotine trong giới trẻ vẫn tiếp tục gia tăng. Hướng tới Ngày Thế giới Không Thuốc lá (31/5), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) kêu gọi các chính phủ trên toàn cầu bảo vệ thế hệ mới khỏi nguy cơ nghiện thuốc lá và các sản phẩm chứa nicotine.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo rằng các công ty thuốc lá và nicotine đang cố tình thiết kế sản phẩm của họ để chúng trở nên hấp dẫn hơn, dễ sử dụng hơn và khó cai hơn, đặc biệt là đối với thanh thiếu niên và những người trẻ tuổi.

"Ngay cả khi thuốc lá tiếp tục cướp đi sinh mạng của hàng triệu người, các tập đoàn thuốc lá lớn vẫn đang tái định hình mô hình kinh doanh của mình. Họ vừa tiếp tục thu lợi nhuận từ những điếu thuốc lá chết người, vừa ráo riết đẩy mạnh các loại thuốc lá điện tử có hương vị, túi ngậm nicotine và các sản phẩm nicotine khác nhằm 'bẫy' thế hệ tiếp theo," Tiến sĩ Etienne Krug, Giám đốc Bộ phận Các yếu tố quyết định sức khỏe, Nâng cao sức khỏe và Phòng bệnh tại WHO, cho biết.

Nicotine là chất gây nghiện cực kỳ mạnh và có hại, đặc biệt là ở nồng độ cao, nhất là đối với trẻ em, thanh thiếu niên và người trẻ tuổi – những đối tượng có não bộ vẫn đang trong quá trình phát triển.

Các chính phủ có thể bảo vệ người dân bằng cách:

• Cấm các sản phẩm có hương vị.
• Cấm quảng cáo, khuyến mại và tài trợ.
• Quy định các địa điểm công cộng trong nhà hoàn toàn không có khói thuốc và khói thuốc điện tử (vape).
• Tăng cường công tác thực thi pháp luật.

WHO gần đây đã cảnh báo rằng túi ngậm nicotine – một trong những sản phẩm nicotine phát triển nhanh nhất trên thị trường – đang được quảng bá rầm rộ thông qua các KOL/người có ảnh hưởng trên mạng xã hội, bằng cách sử dụng định vị thương hiệu theo phong cách sống và các hương vị được thiết kế riêng để thu hút giới trẻ.

Báo cáo về túi ngậm nicotine cho thấy khoảng 160 quốc gia vẫn chưa có quy định cụ thể nào đối với sản phẩm này, bất chấp doanh số bán hàng đang tăng trưởng nhanh chóng trên toàn thế giới, khiến hàng triệu người không được bảo vệ. Bao bì bắt mắt, hương vị giống như kẹo và các chiến dịch sử dụng người có ảnh hưởng là những chiêu trò tương tự đã được áp dụng cho các sản phẩm nicotine khác, với mục tiêu hàng đầu là tạo ra sự thèm khát và nghiện ngập đối với các sản phẩm độc hại này.

Các chính phủ và tổ chức đang tạo nên sự khác biệt

Các chính phủ ở cả cấp quốc gia và địa phương đều đóng vai trò then chốt trong việc quản lý các sản phẩm này. Một ví dụ điển hình là thành phố Rio de Janeiro (Brazil), nơi đã trở thành tấm gương đi đầu trong các hành động ở cấp địa phương nhằm chống lại việc sử dụng nicotine và bảo vệ giới trẻ khỏi nạn nghiện ngập.

Thành phố này đã siết chặt việc thực thi pháp luật đối với việc bán và quảng cáo thuốc lá điện tử, đồng thời tiến hành hàng trăm cuộc thanh tra phối hợp để đảm bảo việc tuân thủ lệnh cấm cũng như các quy định về môi trường không khói thuốc/khói vape. Rio de Janeiro cũng phát động các chiến dịch nâng cao nhận thức cộng đồng quy mô lớn và củng cố luật phòng chống tác hại thuốc lá để bao gồm rõ ràng tất cả các sản phẩm thuốc lá và nicotine, kể cả thuốc lá điện tử.

Vào ngày 19 tháng 5, WHO đã vinh danh các nhà lãnh đạo trên khắp thế giới, những người đang có những hành động táo bạo để chống lại các chiêu trò ngày càng tinh vi của ngành công nghiệp thuốc lá nhằm thu hút giới trẻ. WHO ghi nhận tất cả những cá nhân/tổ chức được trao Giải thưởng Ngày Thế giới Không Thuốc lá năm 2026 vì những đóng góp xuất sắc của họ trong việc kiểm soát thuốc lá.

Sử dụng thuốc lá giết chết hơn 7 triệu người mỗi năm. Đây vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra các ca tử vong có thể phòng ngừa được trên toàn cầu và có liên quan đến bệnh tim mạch, bệnh đường hô hấp cùng hơn 20 loại hoặc phân nhóm ung thư khác nhau.

WHO khuyến khích hơn 1 tỷ người đang sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử và túi ngậm nicotine trên thế giới hãy thực hiện bước đầu tiên hướng tới việc từ bỏ và giải thoát bản thân khỏi sự lệ thuộc vào chất gây nghiện này vào ngày 31 tháng 5.